Thuiszorg

Door thuiszorg kunnen mensen met MS in hun eigen vertrouwde omgeving blijven. Aan de andere kant kan het zwaar zijn om een zieke thuis te verzorgen. Wat u precies nodig hebt voor thuiszorg hangt af van de klachten. Over het algemeen is het belangrijk om te zorgen voor een goede coördinatie van de verschillende hulpverleners. Voor de ziekenverzorging kunt u een cursus volgen bij een thuiszorgorganisatie. Een wijkverpleegkundige kan veel hulp en advies bieden. De inrichting van de slaapkamer/ziekenkamer verdient aandacht wanneer u iemand thuis verzorgt.

Verzorging bij veel klachten

Hier worden adviezen gegeven over het thuis verzorgen van iemand die veel klach­ten heeft. Bijvoorbeeld iemand die vaak in bed ligt, of iemand die een long­ontsteking heeft. Als dat niet het geval is, kunt u dit stuk overslaan.

Informatie elders

Iemand thuis verzorgen kan allerlei verschillende dingen betekenen. Dat wordt bepaald door hoe ziek iemand is, hoe iemand woont, hoe de omgeving reageert en nog veel meer. Hier gaan we in op de algemene dingen van thuiszorg. Voor speciale onderdelen van thuiszorg verwijzen we naar andere teksten. Klik op de links voor adviezen over hoe u zich thuis makkelijker kunt redden, hoe u kunt blijven bewegen, wat de fysiotherapeut of oefentherapeut kan doen om te helpen en informatie over hulpmiddelen en hulpverlening.

Voordelen en nadelen van de thuiszorg

Thuiszorg betekent: het verzorgen van de persoon in zijn eigen huis, eventueel met behulp van vrienden, familie en professionele hulp.

Aan de ene kant kan thuiszorg grote voordelen hebben. Iemand kan in zijn eigen vertrouwde omgeving blijven, kan zijn leven zelf indelen en blijft in de maatschappij staan.

Aan de andere kant is het zwaar om een zieke thuis te verzorgen. Dat geldt in het bijzonder wanneer de verzorging gegeven wordt door een bekende, bij­voorbeeld een familielid of vriend. Elders gaan we in op wat erbij komt kijken wanneer een familielid, de partner of een bekende de verzorgin­g doet.

Zorg dat alle hulp op elkaar aansluit

Soms verlenen er veel mensen tegelijk hulp: de huisarts, een partner, de gezins­zorg enzovoort. Wanneer er veel mensen betrokken zijn bij thuisverzorging, kan het handig zijn als iemand ervoor verantwoordelijk is dat alle zorg goed op elkaar aansluit (coördinatie). Het maakt niet uit wie dat doet: degene die MS heeft, een naaste of één van de hulpverleners. Voor degene met MS kan het moeilijker zijn het geheel te overzien. Wellicht kan het daarom praktischer zijn als een naaste deze taak op zich neemt.

Deze persoon kan contactpersoon zijn voor alle hulpverleners. Hij kan in de gaten houden dat er geen dingen dubbel gedaan worden of worden nagelaten. Verder moet de juiste hulp op de juiste tijd door de juiste persoon gegeven worden. Deze persoon kan een rooster maken, dat wordt aangepast als de gezondheid van de persoo­n met MS verbetert of verslechtert en er minder of meer hulp nodig is. Het is nuttig dat alle hulpverleners regelmatig met elkaar om de tafel zitten om de behande­ling door te spreken.

In overleg met de hulpverlening kan er een zorgplan en een medicijnenlijst gemaakt worden. Professionele hulpverlening maakt vaak gebruik van een logboek waarin alle zorg bijgehouden wordt.

Cursus

De thuiszorgorganisaties geven cursussen Ziekenverzorging thuis. De cursussen zijn voor familie, partners en vrienden van iemand die thuisverzorging nodig heeft. De thuiszorgorganisatie in uw woonplaats kan u informatie geven over de inhoud van de cursus, waar en wanneer de cursus plaatsvindt. De kosten verschillen per gemeente. Bij de cursus hoort het boekje Een zieke thuis verzorgen. Het boekje is verkrijgbaar in de boekhandel of de bibliotheek. Een aantal adviezen hieronder komt uit dit boekje.

Wat hebt u nodig?

Allereerst hebt u voor thuiszorg de kennis en ervaring van de wijkverpleegkundige nodig. Vraag de wijk­verpleegkundige daarom om hulp bij de verzorging. Deze kan tips en aanwijzingen geven en u technieken aanleren.

De verpleegkundige is over het algemeen goed op de hoogte van allerlei mogelijkheden. De wijkverpleegkundige kan - als u dat wilt - van tijd tot tijd langskomen om te bespreken of alles nog goed gaat.

Voor thuiszorg kunt u verder een aantal zaken nodig hebben. Dit verschilt uiteraard per geval en de lijst die hierna volgt is daarom niet compleet:

• Wegwerphandschoenen of huishoudhandschoenen
• Papieren tissues/keukenrol
• Thermometer
• Urinaal/ondersteek
• Waterabsorberende matjes
• Afwasteiltjes
• Voldoende beddengoed en handdoeken
• Stoel met rubberpootjes in de badkamer of een mat in de douche.

Eventueel zijn ook handig:

• ‘Combislips’ bij incontinentie (een soort luiers voor volwassenen)
• Ziekenhuisbed
• Rolstoel
• Looprek
• Klossen om het bed te verhogen/hoog-laagbed
• Ruggensteun
• Schapenvacht tegen doorliggen
• ‘Papegaai’ (een handgreep boven het bed waaraan iemand zich kan optrekken).

De meeste van deze zaken zijn te krijgen bij de uitleendienst van de thuiszorg­organisatie (zie telefoonboek of internet) of te koop bij de drogist/apotheek.

Slaapkamer of ziekenkamer

Veel mensen vinden een lichte kamer op het zuiden of zuidoosten prettig. Zonlicht is opwekkend. Een bed, een bank of een aangepaste stoel in de woonkamer kan ook prettig zijn als iemand tussendoor even wil rusten. Met centrale verwarming wordt de lucht gauw te droog. Ventilatie kan zorgen voor goede luchtverversing. Verder kunnen handig zijn: een verstelbaar bedtafeltje, een gewoon tafeltje naast het bed en twee eetkamerstoelen (zowel voor het opmaken van het bed als voor bezoek­). Het is immers prettig om op gelijke hoogte te zitten.

Het bed kan zo geplaatst worden dat iemand naar buiten kan kijken en ook de deur­opening kan zien. Het bed moet aan beide zijden bereikbaar zijn en mag niet te laag zijn (ongeveer 65 cm). Dit voorkomt rugklachten bij de verzorger. Een laag bed kan op klossen worden gezet.

De thuiszorgwinkel heeft zo­ge­naamde ‘hoog-laag’-bedden, maar deze zijn maar voor een beperkte periode te leen. Huren kan ook, maar is duur. Kopen is ook mogelijk­. Ook kunt u soms een ziekenhuisbed lenen.

Als u zeker weet dat u een bed langer dan zes maanden nodig hebt, kunt u de kosten vergoed krijgen via uw zorgverzekering. U komt in aanmerking als u op bed verzorgd moet worden (door de thuiszorg of door naasten). U hebt dan wel een machtiging van uw huisarts nodig. Soms komen mensen die nog zelfstandig zijn in aanmerking komen. Informeer bij uw zorgverzekeraar. U kunt terecht bij een leverancier die een contract heeft afgesloten met uw verzekeraar. Deze zal de kosten direct verrekenen met uw verzekeringsmaatschappij.

De matras moet van stevig materiaal zijn, zodat hij niet kan doorzakken: bij­voorbeeld een goed gevulde kapokmatras, spiraalmatras met binnenvering, of een schuimrubbermatras. Een harde en gladde onderlaag maakt de kans op rug­klach­ten en doorliggen minder. Eventueel kan er een plank onder de matras gelegd worden­.

Een steeklaken voorkomt dat het onderlaken vuil wordt als een steek (po) geplaatst wordt. Een steeklaken is een laken van ongeveer één meter breed en anderhalve mete­r lang. Het wordt in de breedte over het onderlaken gelegd. U kunt ook een gewoon laken een keer dubbelvouwen.

Een lichte deken voorkomt druk op het lichaam; bijvoorbeeld een deken van wol of dralon of een dekbed.

Een warmwaterzak wordt gevuld met warm water. Verwijder de lucht door de zak voorzichtig dubbel te vouwen totdat het water er aan de bovenkant uitkomt. Er mag geen lucht in achterblijven. Wikkel de zak vervolgens in een wollen doek. Leg de sluiting altijd van het lichaam af in verband met eventuele lekkage.

Een warmwaterkruik is van metaal en wordt geheel met warm water gevuld. Gebruik geen kokend water. Degene die de kruik vult, kan zich dan branden, maar ook degene die de kruik tegen zich aan krijgt. De kruik wordt gevuld tot het w­ater eruit loopt, alle lucht moet eruit zijn. Hij moet goed worden afge­sloten en af­gedroogd. Controleer of er geen water uit druppelt. Wikkel de kruik in een doek.

Mensen die last hebben van gevoelsstoornissen, moeten voorzichtig zijn omdat zij niet goed merken of een kruik of warmwaterzak te heet is. Zo kunnen zij zich verbranden­. Een elektrische (molton) onderdeken is veiliger. Lees de gebruiks­aanwijzing goed.

Tot slot moet u er op letten dat geen doorligplekken (decubitus) ontstaan.