Niet genezen, wel behandelen
Er bestaat op dit moment geen behandeling die MS geneest. Wel zijn er medicijnen die de achteruitgang van de zenuwen kunnen remmen en zo het verloop van de aandoening vertragen. Ook lukt het vaak om aanvallen te bekorten of af te zwakken. Verder lukt het soms om een bepaalde klacht effectief te behandelen. Naast medicijnen is een aantal therapieën van groot belang bij de behandeling, waaronder fysiotherapie, oefentherapie Mensendieck of Cesar, ergotherapie en logopedie. Ook revalidatie speelt een belangrijke rol. Al deze behandelingen samen leiden er vaak toe dat de kwaliteit van leven duidelijk verbetert.
Onderzoek
In de loop der jaren zijn veel verschillende behandelingen voor MS geprobeerd. Er bestaat tot op heden echter nog geen behandeling die MS geneest. Wel kan het verloop van MS worden geremd.
Er verschijnen in kranten, weekbladen en vakbladen regelmatig berichten over nieuwe behandelingen die goede resultaten zouden hebben. Helaas blijkt na enige tijd meestal toch, dat het effect niet zo gunstig is als men wel dacht of dat de bijwerkingen ernstig zijn.
Dat behandelingen later geen effect blijken te hebben, komt doordat bij MS goede en slechte perioden elkaar afwisselen. Dat maakt het ingewikkeld om uit te zoeken of een behandeling werkt. Wanneer iemand na een behandeling minder klachten krijgt, kan dat komen door die behandeling, maar ook doordat de MS-klachten vanzelf verbeterd zijn.
Om het werkelijke effect van een behandeling te bepalen is dus veel onderzoek nodig. Bij dit soort onderzoek volgen veel mensen met MS gedurende een lange tijd deze behandeling. De klachten die dan bij hen optreden, worden vergeleken met de klachten van mensen met MS die de behandeling niet krijgen. Pas als blijkt dat er in de eerste groep duidelijk minder klachten optreden, is bewezen dat de behandeling effect heeft.
Behandeling
Ook al bestaat er geen behandeling die MS geneest, toch kan er veel voor mensen met MS worden gedaan.
Aanpak van de aandoening zelf
Er zijn medicijnen die het verloop van de aandoening gunstig beïnvloeden omdat ze het onderliggende proces - beschadiging van de zenuwen - vertragen. Deze immunomodulerende medicijnen hebben een positieve invloed op de immuunreacties die juist bij MS een rol spelen. Dit is een relatief nieuwe aanpak. Niet iedereen komt voor deze behandeling in aanmerking. Als deze aanpak niet werkt, kunnen andere medicijnen worden voorgeschreven. Elders vindt u hierover meer informatie.
Ook sommige mensen met de diagnose CIS (ongeveer 50%) wordt aangeraden om met immunomodulerende medicijnen te beginnen. Dit gebeurt dus zonder dat de diagnose MS vaststaat.
Aanpak van een aanval
Bij het verloop van MS is vaak sprake van perioden met waarin de klachten toenemen. Deze ‘aanvallen’ kunnen worden behandeld met medicijnen. Dit zijn corticosteroïden (bijnierschorshormonen), die ontstekingen remmen.
Aanpak van bepaalde klachten
Soms is het mogelijk een bepaalde klacht te behandelen. Dat gebeurt met medicijnen of door therapie.
Hinder van klachten beperken
Een belangrijk onderdeel van de behandeling is om de hinder die u van uw klachten hebt, zo veel mogelijk te beperken. Hieronder geven we een overzicht van de behandelingen die hierbij een rol spelen.
- Fysiotherapie. Een fysiotherapeut kan helpen bij klachten zoals spierstijfheid, spierzwakte, pijn, slijm in de longen en doorbloedingsproblemen. De fysiotherapeut kan u advies geven over houdingen en u oefeningen leren die u zelf kunt doen. Hij of zij kan ook de gewrichten voor u bewegen of u behandelen met warmte en/of kou of massage.
- Oefentherapie Mensendieck en Cesar. Bij de oefentherapieën Mensendieck en Cesar ligt de nadruk op de houding en het oefenen van bewegingen. Dit kunnen ontspannings-, ademhalings- en lenigheidsoefeningen zijn.
- Ergotherapie. Ergotherapie wordt ook veel toegepast bij MS. Het doel van ergotherapie is dat u allerlei activiteiten zo zelfstandig mogelijk kunt uitvoeren. Een ergotherapeut kan u voorlichting en tips geven, bijvoorbeeld over hoe u kunt omgaan met vermoeidheid of hoe u bepaalde handelingen makkelijker kunt uitvoeren. Hij of zij kan u ook helpen om geschikte hulpmiddelen uit te zoeken.
- Logopedie. MS kan moeilijkheden veroorzaken bij het praten. Daarnaast kunnen er andere problemen ontstaan zoals taal- slik of stemproblemen. Een logopedist onderzoekt en behandelt deze problemen. Er zijn ook dingen die u zelf kunt doen bij spraakstoornissen. Zo kunt u op uw houding letten, ademen vanuit uw buik, langzaam spreken en moeilijke klanken oefenen.
- Revalidatie. Revalidatie richt zich op herstel of verbetering van mogelijkheden van mensen met een handicap. Veel verschillende hulpverleners houden zich bezig met revalidatie en deze kan plaats vinden in een revalidatiecentrum, een ziekenhuis of een verpleeghuis. Uw huisarts en uw neuroloog kunnen u verwijzen naar een revalidatiearts. Het is aan te raden niet te lang te wachten met revalidatie: ook bij minder ernstige klachten kan revalidatie heel nuttig zijn. Door op tijd hulp te zoeken, kunt u veel problemen voorkómen. Laat u dus al in de vroege fase van MS informeren over revalidatie.
- Niet-medische behandelingen. Er verschijnen regelmatig berichten over niet-medische en alternatieve vormen van behandeling, bijvoorbeeld diëten of homeopathie. Vaak komen familie en vrienden met dergelijke adviezen. We raden u aan hier voorzichtig mee om te gaan. Overleg met uw arts of zo’n behandeling schadelijk is of wellicht erg kostbaar voor het resultaat dat de behandeling oplevert.
Ook kunt u informatie krijgen over alternatieve behandelwijzen via de infolijn Alternatieve Geneeswijzen (088 - 24 24 24 0, www.infolijn-ag.nl).