Algemeen

Er zijn veel klachten die bij MS kunnen voorkomen. U zult zelf niet met al deze klachten te maken krijgen! U zult ook niet hier alle MS-klachten terugvinden en niet alle klachten hoeven met MS te maken hebben. Het is altijd raadzaam om bij klachten met uw arts te overleggen, zeker wanneer er nieuwe klachten bijkomen of uw klachten veranderen.

Welke klachten?

Hieronder worden klachten beschreven die bij MS kunnen voorkomen. Ook worden praktische adviezen gegeven over hoe u hiermee kunt omgaan. Zeldzame klachten worden aan het eind genoemd. Zeer zeldzame klach­ten worden niet genoemd.

Overleg met uw arts

We raden u aan om bij nieuwe klachten altijd met uw arts te overleggen. Als u een klacht hebt die hier aan de orde komt, hoeft die niets met MS te ma­ken hebben. Er kan ook een andere oorzaak zijn en dat moet worden uitgezocht. Bovendien beschrijven wij hier niet alle MS-klachten. Overleg met uw arts als uw klachten verergeren of veranderen. Over verzorging kunt u ook met de wijkverpleging overleggen.

Naslagwerk

Wij noemen hier heel veel klachten. Het is goed voor te stellen dat u hiervan schrikt. U zult zelf maar met een deel daarvan te maken krijgen. U kunt dit gedeelte daarom als naslagwerk gebruiken en alleen een deel lezen wanneer u een bepaalde klacht hebt. Als u deze informatie over klachten van voor naar achteren doorleest, leest u ook over klachten die u misschien nooit zult krijgen.

Leefregels

Er worden adviezen gegeven over hoe u met de klacht om kunt gaan. Er bestaat voor MS ook een aantal algemene leefregels die bij alle klachten nuttig kunnen zijn.

Medicijnen en bijwerkingen

Soms worden er medicijnen genoemd. Dit zijn voorbeelden. Misschien gebruikt u andere medicijnen, want er zijn verschillende mogelijkheden. De medicijnen worden met een kleine letter geschreven (stofnaam). De merknamen worden niet genoemd. Er worden alleen een paar belangrijke bijwerkingen genoemd; de bijsluiters bevatte­n meer informatie. Een bijsluiter noemt alle bijwerkingen die ooit bij mensen zijn opgetreden, dus ook de heel zeldzame. U zult dus niet met alle genoem­de bijwerkingen te maken krijgen. De bijsluiter is verplicht en wordt door apothekers bij de medicijnen verstrekt.

De meeste medicijnen worden vergoed. Voor sommige medicijnen is een eigen
bijdrage verplicht. Informeer bij uw zorgverzekeraar.

Meer informatie over medicijnen kunt u krijgen bij uw arts, bij uw apotheker en via www.apotheek.nl.